| |
|
Aktualno¶ci  Or³owiny
Witamy na oficjalnej stronie Gminy Wojciechowice
OR£OWINY (dawniej Kaliszany Kolonia), Kaliszany Folwark
Cz³owiek na terenie najm³odszej w gminie Wojciechowice miejscowo¶ci - wydzielonej (w 1958 r.) z Kaliszan wsi (maj±cej zaledwie 60 lat) mieszka³ ju¿ w neolicie i pierwszych wiekach nowej ery. ¦wiadcz± o tym przypadkowe znaleziska archeologiczne w postaci glinianych urn z czasów rzymskich. Jedno z takich naczyñ znajduje siê w zbiorach Kazimierza Kaczora w Piórkowie.
Wspó³czesna wie¶ Or³owiny powsta³a po wojnie - jako kolonia - za spraw± pierwszego powojennego starosty opatowskiego Jana Kaczora. W wyniku parcelacji wielkoobszarowego maj±tku ziemskiego Zygmunta Leszczyñskiego z Kaliszan, powsta³ spory area³ wolnego gruntu, na którym urz±dzono now± wie¶.
Starsi mieszkañcy tej osady pochodz± ze wsi Or³owiny, ale po³o¿onej w gminie £agów. Pierwotne Or³owiny powsta³y w¶ród lasów, w wyniku ich karczowania przez w³a¶ciciela tych ziem Or³owskiego (wg. relacji Stanis³awa Witkowskiego). Po II wojnie ¶wiatowej mieszkañcy skar¿yli siê nie tylko na zniszczenia frontowe, ale te¿ na dziki, które wyrz±dza³y du¿e szkody w zasiewach zbó¿ i na ziemniaczanych polach. Poza tym wie¶ otoczona lasami nie dawa³a kontaktu ze ¶wiatem. Dlatego tez ludziom ¿y³o siê tu biednie. Zwrócili siê z pro¶b± do starosty opatowskiego Jana Kaczora, znanego dzia³acza ludowego, z pro¶b± o przeniesienie wsi w dogodniejsze miejsce. Ten spe³ni³ ich pro¶bê i wyszuka³ kawa³ ¿yznego gruntu w gminie Wojciechowice. Tam, gdzie - jak powiadano w Opa-towskiem - same bu³ki siê rodz±. W wyniku reformy rolnej przejêto na skarb pañstwa w Kaliszanach du¿e gospodarstwo ziemiañskie nale¿±ce do rodziny Zygmunta Leszczyñskiego. Folwark Kaliszany, roz³o¿ony na dobrych glebach klasy II i III podzielono na 5. hektarowe dzia³ki osiedleñcze, które otrzymali przybyli w latach 1945-1947. mieszkañcy wsi Or³owiny. Swoj± ziemiê oddali za¶ Lasom Pañstwowym. Drewniane zabudowania rozebrano i w czê¶ciach przewieziono (wioski dzieli³ 40. kilometrowy dystans) na furmanach na nowe miejsce, gdzie z³o¿ono z belek nowe domy i obiekty gospodarcze. W sumie 27 rodzin rozpoczê³o ¿ycie na nowym miejscu. Mieszkañcy przenie¶li dos³owne ca³± wie¶ w nowe miejsce, ale nie mogli przenie¶æ nazwy, do której byli przywi±zani. Nie mogli siê przyzwyczaiæ do nazwy Kaliszany Folwark, ale w³adze przez wiele lat nie chcia³y siê zgodziæ na Or³owiny jako samodzielne so³ectwo (dopiero w 1958 r.) w gromadzie Gierczyce, a pó¼niej gminie Wojciechowice. Wg. oficjalnego nazewnictwa Or³owiny istnia³y jako nazwa obiektu fizjograficznego - pól we wsi Kaliszany. Dopiero w 1958 uzyska³y status wsi Kaliszany Folwark z so³tysem Henrykiem Durlejem. Trzeba te¿ wspomnieæ, ¿e pierwotna nazwa Or³owiny zachowa³a siê jako czê¶æ wsi Sendek w gromadzie £agów. Dopiero w latach 70. XX w. w³adze zezwoli³y na oficjalne u¿ywanie nazwy Or³owiny - po utworzeniu gmin.
Wspó³czesne Or³owiny to typowa ulicówka. Domy architektonicznie niejednolite, murowane, o ró¿nych gabarytach, zast±pi³y te pierwsze z czasów wielkich przenosin wsi. Sporo domów piêtrowych, podmiejskich w charakterze.
Zabudowania po³o¿one na skraju ³agodnego stoku doliny Gierczanki. Gleba wyj±tkowo urodzajna. Daje siê zauwa¿yæ pocz±tki ogrodnictwa. W pejza¿u wsi pojawi³y siê sady i uprawy pod os³onami foliowymi.
W Or³owinach rodzina Augustowskich przestawi³a swoje gospodarstwo rolne na gospodarowanie ekologiczne.
Z Kaliszan-Or³owin pochodzi³a popularna nie tylko w Opatowskiem przez blisko 40. lat kapela rodziny Witkowskich stworzona przez Stanis³awa Witkowskiego.
Ojcem uzdolnionych muzycznie synów Stanis³awa, Jana, Zygmunta, Kazimierza i Stefana by³ Józef, wiejski muzykant, który w m³odo¶ci grywa³ na skrzypcach w typowej kapeli regionu ¶wiêtokrzyskiego (skrzypce prym, skrzypce sekund i bêbenek) to w³a¶nie ojciec zaszczepi³ ch³opcom smyka³kê do grania. Stanis³aw Witkowski uczy³ siê pó¼niej w Opatowie u Józefa Grudnia. W wojsku gra³ w orkiestrze wojskowej. Po powrocie za³o¿y³ w³asn± kapelê w sk³adzie:
Stanis³aw Witkowski - I skrzypce (tak¿e klarnet), brat Jan - II skrzypce, Zygmunt -akordeon, Kazimierz - perkusja (pó¼niej zosta³ zawodowym muzykiem) Stefan - perkusja, ¶piew: Marianna Witkowska, Wies³awa Witkowska, Regina Kusal i Gra¿yna Opala.
Kapela Witkowskich ze swoimi utworami ludowymi (taneczne, obrzêdowe, rodzinne) zyska³a spore uznanie. Koncertowali w Pary¿u, Wroc³awiu, Kazimierzu, Rzeszowie, Kielcach (archiwum Polskiego Radia Kielce) i najwiêcej w Opatowie. Kapela dzia³a³a do lat 90 XX w.
¬ród³o: Józef Myjak, "Tam gdzie ¦wit cywilizacji rolniczej" . Monografia krajoznawcza gminy Wojciechowice, PAIR Sandomierz 2006
|
|
|
|
